ตามอนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองมรดกทางวัฒนธรรมและธรรมชาติของโลก (The World Heritage Convention) ได้รับความเห็นชอบจากที่ประชุมสมัยสามัญขององค์การยูเนสโก เมื่อปี พ.ศ.2551 ภายใต้ประเทศภาคีอนุสัญญามรดกโลกทั้งสิ้น 190 ประเทศ เป็นความร่วมมือระดับนานาชาติในการส่งเสริมและสนับสนุนให้แหล่งมรดกโลกได้รับการคุ้มครองและสงวนรักษาอย่างจริงจังโดย มีวัตถุประสงค์เพื่ออนุรักษ์และเชิดชูคุณค่าแหล่งมรดกโลก อันทรงคุณค่าโดดเด่นอันเป็นสากลที่มนุษย์สร้างสรรค์ เพื่อปกป้องรักษาให้ดำรงอยู่เป็นมรดกโลกแห่งมวลมนุษยชาติต่อไป อนุสัญญาดังกล่าวได้แบ่งพื้นที่มรดกโลกออกเป็น มรดกโลกทางวัฒนธรรม (cultural heritage) มรดกโลกทางธรรมชาติ (natural heritage) และมรดกโลกแบบผสมผสาน (mixed heritage) จนถึงปัจจุบัน (ข้อมูล ณ เดือนกันยายน พ.ศ.2555/ค.ศ.2012) มีแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรมและธรรมชาติ จำนวน 981 แหล่ง แบ่งเป็นมรดกทางวัฒนธรรม 759 แหล่ง มรดกทางธรรมชาติ 193 แหล่ง และเป็นแบบผสมผสาน 29 แหล่ง ในประเทศต่างๆ ทั่วโลก 160 ประเทศ (รายชื่อแหล่งมรดกโลกทั้งหมด http://whc.unesco.org/en/list/ )

 

ในส่วนของประเทศไทย คณะรัฐมนตรีได้มีมติให้เข้าร่วมเป็นภาคีในอนุสัญญาคุ้มครองมรดกทางวัฒนธรรมและธรรมชาติของโลก เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ.2530 และตั้งแต่ปี 2532 เป็นต้นมาประเทศไทยได้ส่งผู้แทนเข้าร่วมประชุมคณะกรรมการกลางของคณะกรรมการมรดกโลกและคณะกรรมการมรดกโลกเป็นประจำทุกปีเพื่อรับทราบแนวทางและมาตรการต่างๆในการอนุรักษ์และพัฒนาแหล่งมรดกในระบบสากล และได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยอนุสัญญาคุ้มครองมรดกโลกขึ้น เพื่อประสานงานและสอดส่องดูแลให้มีการดำเนินงานตามแผนการจัดการแหล่งมรดกโลก รวมถึงการพิจารณาคัดเลือกและจัดทำบัญชีรายชื่อแหล่งมรดกของไทยเพื่อเสนอขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก

 

สำหรับแหล่งมรดกโลกของไทยที่ได้รับการประกาศแล้วมีทั้งสิ้น 5 แหล่งได้แก่

1. อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย-ศรีสัชนาลัย-กำแพงเพชร (Historic Town of Sukhothai and Associated Historic Towns) ได้รับการประกาศเมื่อปี 2534

2. อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา(Historic City of Ayutthaya) ได้รับการประกาศเมื่อปี 2534

3. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่-ห้วยขาแข้ง (Thungyai-Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuaries) ได้รับการประกาศเมื่อปี 2534

4. แหล่งโบราณคดีบ้านเชียง (Ban chiang Archaeological Site) ได้รับการประกาศเมื่อปี 2535

5. กลุ่มป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ (Dong Phayayen-Khao Yai Forest Complex)ได้รับการประกาศ เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2548